Month: Tháng 12 2025

Phân tích chi tiết các thành phần trong đồng hồ thông minh trẻ em . 1. Tổng quan kiến trúc phần cứng Đồng hồ thông minh trẻ em về bản chất là một thiết bị IoT di động thu nhỏ, tích hợp đầy đủ các khối chức năng của một smartphone: xử lý trung tâm, nguồn, RF – di động, GPS, hiển thị, âm thanh, cảm biến và pin sạc. Trên sơ đồ mạch, các khối này được tổ chức xoay quanh SoC Spreadtrum SC9820E và PMU SC2721, tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh. Việc hiểu rõ từng khối giúp: Khoanh vùng lỗi nhanh khi sửa chữa Đánh giá mức độ hư hỏng (nguồn – RF – CPU – ngoại vi) Tránh thay linh kiện sai hoặc làm chết IC chính 2. Khối xử lý trung tâm (Baseband / Application Processor) 2.1 IC xử lý chính – SC9820E SC9820E là SoC tích hợp: CPU ARM Baseband GSM/WCDMA/LTE GPU, ISP Giao tiếp camera, LCD, audio, USB, SIM, SD Trong đồng hồ trẻ em, IC này đảm nhiệm: Xử lý hệ điều hành (RTOS / Android Go rút gọn) Điều khiển màn hình, cảm ứng Xử lý dữ liệu GPS, 4G, thoại, video call Giao tiếp với bộ nhớ và ngoại vi Các nhóm chân quan trọng trên sơ đồ: EMMC / NAND / LPDDR: kết nối bộ nhớ USB_DP / USB_DM: sạc và nạp firmware SIM0 / SIM1: giao tiếp SIM MCSI / CAM: camera LCM / SPI / LVDS: màn hình UART / JTAG: debug, nạp boot 👉 Khi đồng hồ không lên nguồn, treo logo, mất IMEI, SC9820E và vùng boot là khu vực cần ưu tiên kiểm tra. 3. Khối bộ nhớ (Memory Subsystem) 3.1 eMMC / NAND Flash Đây là nơi lưu: Firmware hệ thống IMEI, cấu hình mạng Dữ liệu người dùng Trên sơ đồ có hai cấu hình: eMCP (eMMC + LPDDR tích hợp) – phổ biến NAND + LPDDR rời – ít gặp hơn Dấu hiệu lỗi bộ nhớ: Treo logo Reset liên tục Không nhận cổng USB khi nạp Lỗi "Invalid IMEI" hoặc mất sóng 👉 Khi sửa Wonlex, lỗi bộ nhớ chiếm tỷ lệ khá cao do sụt áp hoặc update lỗi. 4. Khối quản lý nguồn (PMU – Power Management Unit) 4.1 IC nguồn chính – SC2721   SC2721 là trái tim của toàn bộ hệ thống nguồn, chịu trách nhiệm: Nhận điện từ pin (VBAT) Tạo ra hàng chục đường áp khác nhau Sạc pin, đo dung lượng pin Bảo vệ quá áp, quá dòng 4.2 Các đường nguồn quan trọng   Đường nguồn Cấp cho Triệu chứng khi lỗi   VDDCORE CPU core Treo logo, không chạy VDDARM ARM Không boot VDDMEM RAM Reset, đen màn VDDRF RF Mất sóng VDDSIM SIM Không nhận SIM VDDUSB USB Không sạc, không kết nối     4.3 Cuộn cảm – tụ lọc – hồi tiếp   Cuộn cảm (Lxxxx): dùng cho DCDC   Tụ gốm (Cxxxx): lọc nhiễu, ổn định áp   Chân FB / FB_N: hồi tiếp điều chỉnh điện áp     👉 80% lỗi không lên nguồn nằm ở PMU, cuộn cảm hoặc chập tụ nguồn.     ---   5. Khối sạc pin và đo pin   5.1 Pin Li-ion 3.7V   Pin cấp nguồn trực tiếp cho PMU thông qua VBAT.   5.2 Các mạch liên quan   BATDET / BAT_TEMP: nhận diện pin, đo nhiệt độ   ISENSE / SENSE_P-N: đo dòng sạc/xả   VCHG / CC1 / CC2: mạch sạc Type-C     Lỗi thường gặp:   Sạc không vào   Báo pin ảo   Sạc nóng, nhanh chai pin       ---   6. Khối RF – Sóng di động   6.1 Transceiver + PA   Hệ RF gồm:   Transceiver tích hợp trong SoC   PA (Power Amplifier) ngoài   RF Switch   SAW Filter cho từng band     Đồng hồ hỗ trợ nhiều băng tần:   GSM   WCDMA   LTE TDD/FDD     6.2 Anten   Anten thường là:   Anten FPC   Anten in trên dây đeo     Lỗi sóng phổ biến:   Mất sóng hoàn toàn   Sóng yếu   Gọi không nghe     👉 Phần RF rất nhạy nhiệt, tuyệt đối hạn chế khò mạnh.     ---   7. Khối GPS   Khối GPS bao gồm:   LNA (khuếch đại nhiễu thấp)   Anten GPS   Đường RF riêng     Nếu GPS lỗi:   Không định vị   Lệch vị trí   Bắt rất chậm     Thường do:   Anten kém   Nguồn GPS (VDDRF) không ổn định       ---   8. Khối hiển thị và cảm ứng   8.1 Màn hình (LCM)   Giao tiếp SPI hoặc LVDS   Có đèn nền LED riêng     8.2 Cảm ứng (CTP)   Giao tiếp I2C   Có INT và RST riêng     Lỗi thường gặp:   Có hình không cảm ứng   Mất đèn nền   Trắng màn       ---   9. Camera   Camera trước (một số mẫu có camera cạnh)   Giao tiếp MIPI CSI     Camera dùng cho:   Video call   Chụp ảnh từ xa     Lỗi hay gặp:   Không mở được camera   Đen màn camera       ---   10. Âm thanh: Mic – Loa 10.1 Micro MIC_P / MIC_N Có MIC_BIAS từ PMU 10.2 Loa và Audio PA IC khuếch đại âm thanh rời Cấp nguồn trực tiếp từ VBAT Lỗi phổ biến: Không nghe – không nói Loa rè Mất mic 11. Các cảm biến và ngoại vi khác Cảm biến Hall (đóng/mở dây) Nút nguồn, nút SOS Rung (Vibrator) Đèn LED 12. Kết luận Sơ đồ mạch đồng hồ thông minh trẻ em cho thấy đây là một hệ thống rất phức tạp nhưng có tính module rõ ràng. Khi sửa chữa, cần tư duy theo khối: 1. Kiểm tra nguồn → PMU → VBAT 2. Kiểm tra boot → bộ nhớ → CPU 3. Kiểm tra sóng → RF → anten 4. Kiểm tra ngoại vi → màn, mic, loa, camera Việc hiểu sơ đồ không chỉ giúp sửa chính xác mà còn tránh rủi ro chết IC chính, đặc biệt với các dòng Wonlex.

Phân tích chi tiết mạch IC sạc cho đồng hồ thông minh (theo sơ đồ) 1. Tổng quan khối sạc Sơ đồ cho thấy một khối đường nguồn chính (VBAT) chạy dọc ở phía trên, kèm theo các đường VBAT_SENSE (đo điện áp pin), một điện trở dò dòng (shunt/current-sense) R6101 đặt gần socket pin (ghi trên sơ đồ: R6101 CLOSE TO VBAT SOCKET), và một IC sạc/giám sát nằm phía dưới nối vào VBAT qua các chân và dây tín hiệu. Ngoài ra có một số điện trở chia điện áp, tụ lọc (100pF / 1µF), và có vẻ có MOSFET hoặc transistor bảo vệ mạch sạc. Mục tiêu của khối: nhận nguồn sạc (VCHG), kiểm soát dòng/điện áp sạc cho pin, đo điện áp và dòng sạc bằng mạch cảm biến để IC hoặc MCU điều khiển, và bảo vệ chống ngược, quá dòng, quá áp. 2. Các phần tử chính và vai trò A. Điện trở dò dòng — R6101 (Current sense) Vị trí: nằm trên đường VBAT, gần socket pin (ghi chú quan trọng trên sơ đồ). Giá trị ghi trên sơ đồ: 0.068Ω 0.5W (phỏng đoán từ ảnh). (Có thể là 0.068Ω hoặc 0.068Ω ±1%). Chức năng: đo dòng sạc đi vào pin. Khi dòng chảy qua R6101 tạo ra một điện áp nhỏ (V = I·R) được đưa về chân I_SENSE hoặc ampli đo của IC sạc/giám sát. IC dùng điện áp này để giới hạn dòng nạp, phát hiện quá dòng, hoặc tính lượng sạc. Lưu ý: đặt gần socket pin để đo chính xác dòng vào pin, tránh sai số do đường mạch dài. B. Đường VBAT và VBAT_SENSE VBAT: đường cấp điện từ pin cho toàn bo (nguồn chính). VBAT_SENSE (hoặc V_BAT_SENSE): đường lấy mẫu điện áp pin (thường qua điện trở chia) đưa vào chân đo ADC hoặc chân sense của IC/MCU. Dùng để: Kiểm tra điện áp pin (Xác định trạng thái sạc: empty/charging/full). Điều chỉnh thuật toán sạc (CV/CC — constant voltage / constant current). Trên sơ đồ thấy cặp chân ra (connector) ghi VBAT_SENSE — cho phép IC/MCU đo. C. IC sạc / giám sát (block có nhiều chân) Trên sơ đồ là một IC ký hiệu như M6251? / UB100? (chưa rõ exact). Block có nhiều chân (E, G, S, các D1..D4, C1..C4?), có thể là: Một IC quản lý pin (PMIC) tích hợp MOSFET chuyển mạch hoặc là một IC sạc pin Li-ion/LiPo tích hợp. Chân E/G/S gợi ý phần tử MOSFET (E = Drain/Source tùy ký hiệu nhà sản xuất; G = Gate). Có thể đây là sơ đồ một MOSFET bảo vệ hoặc MOSFET đảo chiều giữa nguồn sạc và pin. Các chân C1..C4 / D1..D4 có thể là các đầu nối tới các cảm biến hoặc cho các chức năng bảo vệ/điều khiển (khó xác định từ ảnh). Nếu IC là bộ bảo vệ pin (battery protection IC), nó chịu trách nhiệm: ngắt khi quá dòng, ngắt khi quá xả, đo nhiệt độ, điều khiển MOSFET sạc/ngắt. D. MOSFET / transistor bảo vệ Sơ đồ có các đường dẫn, khối MOSFET gần IC: dùng để: Chặn dòng ngược từ pin ra nguồn sạc khi nguồn ngoài rời. Điều khiển chu trình sạc (bật/tắt dòng sạc theo lệnh từ IC). Các MOSFET có thể được tích hợp trong IC sạc hoặc là linh kiện rời. E. Tụ lọc và linh kiện thụ động Tụ C6313 ~100pF nối xuống mass: có thể là tụ lọc nhiễu cho đường đo/feedback. Tụ C6312 1µF ở nhánh VDRM? (dưới sơ đồ): có tác dụng khử nhiễu, ổn định nguồn. Điện trở R6123 10K (theo nhãn): có thể là điện trở pull-up/pull-down cho chân detect hoặc cho điện trở vào chân báo trạng thái. F. Các đường tín hiệu vào/ra VCHG_D? (hoặc VCHG_D): điểm nhận nguồn sạc từ cổng (USB/connector sạc). VBAT_SENSE, Vbat: đo. Các đường nhỏ khác: có thể là IO cho MCU (status, charge enable). 3. Hoạt động cơ bản (flow sạc điển hình) Nguồn sạc (VCHG) cung cấp điện vào mạch qua cổng sạc. Dòng qua mạch điều khiển/ MOSFET đến R6101 (shunt) rồi tới pin (VBAT). IC sạc/giám sát đo điện áp ở VBAT_SENSE (qua điện trở chia) và điện áp trên R6101 (dò dòng). Dựa trên các tham số đo được, IC điều khiển MOSFET để: Áp dụng chế độ CC (giới hạn dòng) khi pin thấp. Chuyển sang CV (giữ điện áp ổn định ~4.2V cho Li-ion) khi pin đạt điện áp mục tiêu. Khi dòng giảm dưới ngưỡng (pin gần đầy), IC/người điều khiển tắt sạc hoặc chuyển sang trạng thái duy trì (trickle). IC cũng sẽ giám sát các lỗi: quá dòng, đo nhiệt (nếu có input thermistor), ngắn mạch. 4. Cách kiểm tra & đo chẩn đoán (bước bước, cho kỹ thuật viên) Chuẩn bị: đồng hồ vạn năng, nguồn sạc ổn định (USB 5V), kìm đo dòng/amp meter hoặc shunt + đo V. Kiểm tra hình thức: Kiểm tra R6101 có bị cháy, mất tính dẫn hay bị nứt. Quan sát mối hàn quanh IC, MOSFET, socket pin. Kiểm tra trị số shunt (R6101): Khi rút nguồn, đo điện trở hai đầu R6101 — trị số nhỏ (mΩ đến vài chục mΩ). Nếu đứt/giá trị vô cùng lớn -> thay. Nếu cháy, nó có thể mở mạch -> pin không nhận sạc. Đo khi có nguồn: Cấp nguồn sạc (5V USB) vào VCHG. Đo điện áp tại VCHG vào mạch. Đo điện áp tại VBAT socket (chưa có pin hay có pin?): nếu có pin, đo trực tiếp VBAT; nếu không có pin, đo ở socket. Khi sạc bắt đầu, đo dòng sạc. Dòng đo được phải tương ứng với điện áp trên R6101 / giá trị R. Đo tín hiệu sense: Đo điện áp ở điểm VBAT_SENSE và kiểm tra điện trở chia nếu có. So sánh với VBAT thật sự để đảm bảo không lệch đáng kể. Kiểm tra hoạt động IC: Nếu có chân status trên IC (LED hoặc chân báo), kiểm tra chân này xem có thay đổi khi cắm sạc. Dùng oscilloscope (nếu có) kiểm tra xem có xung điều khiển gate MOSFET hay PWM không (để xác định sạc switch-mode vs linear). Kiểm tra lỗi thường gặp: Pin không nhận sạc: Kiểm tra shunt R6101, cầu chì nhiệt (nếu có), MOSFET. Kiểm tra cổng sạc (micro USB/USB-C) và dây/đầu cắm. Dòng sạc rất nhỏ: R6101 quá lớn, hoặc IC giới hạn dòng do cảm biến lỗi (VD: sense open). Pin nóng, sạc bất thường: Kiểm tra IC đo nhiệt (thermistor) hoặc mạch đo điện áp/điện trở bị hỏng. An toàn: luôn làm test với điện áp/phụ tải phù hợp; pin Li-ion có nguy cơ cháy nổ nếu sạc sai. Nếu không chắc, tháo pin khi đo mạch. 5. Các nhãn trên sơ đồ (giải thích cụ thể các ký hiệu bạn có thể dùng trong bài) VBAT: Nguồn pin, điện áp pin Li-ion (thường 3.7–4.2 V). VBAT_SENSE: Điểm lấy mẫu điện áp pin (đi vào ADC/IC sạc). VCHG / VCHG_D: Điện áp sạc (từ cổng sạc). R6101: Shunt đo dòng; đặt gần socket pin để giảm sai số. R6123 10K: Pull-up/pull-down hay một phần của mạch detect (ví dụ detect cắm sạc). C6312 1µF, C6313 100pF: Tụ lọc, chống nhiễu cho đường sense/feedback. IC (ký hiệu M6251 / UB100 trên ảnh): IC quản lý sạc / bảo vệ pin (tùy board có thể là PMIC hoặc bảo vệ pin). 6. Những hỏng hóc thường gặp & cách khắc phục nhanh Socket pin bị oxi hóa / mối hàn lỏng Triệu chứng: sạc lúc có lúc không. Khắc phục: vệ sinh socket, hàn lại, kiểm tra mối hàn trên pad VBAT. R6101 bị cháy / mất giá trị Triệu chứng: không đo được dòng, IC hiểu là lỗi, có thể ngắt sạc. Khắc phục: thay R shunt chính xác giá trị (chú ý công suất, hệ số chính xác). IC sạc lỗi (bị chết do ngắt nguồn đột ngột, quá áp) Triệu chứng: không sạc, không có tín hiệu control. Khắc phục: thay IC nếu có kỹ năng; trước đó kiểm tra MOSFET và tụ gần IC. Tụ lọc bị hở/short Triệu chứng: sạc không ổn định, nhiễu, dao động. Khắc phục: thay tụ theo trị số. MOSFET / diode bảo vệ hư Triệu chứng: sạc không qua, điện áp bị sụt. Khắc phục: kiểm tra bằng đồng hồ, thay MOSFET/diode tương thích.  

Phân Tích Sơ Đồ Mạch Loa Đồng Hồ Thông Minh – Speaker Circuit Chi Tiết & Chuyên Sâu Trong các thiết bị đeo thông minh như smartwatch, đồng hồ trẻ em Wonlex, hay các mẫu Android Watch, hệ thống âm thanh (audio system) đóng vai trò quan trọng trong nghe gọi, cảnh báo, thông báo, nhạc chuông và trợ lý ảo. Dựa trên sơ đồ hệ thống loa (SPEAKER) của đồng hồ thông minh được chia thành hai phần chính: 1. Internal Audio PA (Tùy chọn – Option) 2. External Audio PA (Mặc định – Default) Mỗi phần có cấu trúc, đường tín hiệu và chức năng riêng. Bài viết này sẽ phân tích chuyên sâu từng block, vai trò linh kiện, cách tín hiệu di chuyển và các điểm kỹ thuật quan trọng khi sửa chữa hoặc thiết kế. ⭐ 1. Tổng Quan Về Mạch Loa Smartwatch Mạch loa của đồng hồ thông minh gồm 3 khối chính: ✔ Bộ xử lý âm thanh (Audio Codec hoặc MCU → Output L/R) Hai chân ngõ ra âm thanh thường ký hiệu là: SPK_LP / SPK_LN (Kênh trái – Left Positive / Negative) SPK_RP / SPK_RN (Kênh phải – Right Positive / Negative) Trên sơ đồ của bạn ghi dạng ký hiệu B1_10x tương đương với ngõ ra audio từ chipset chính. ✔ Mạch công suất âm thanh (Audio Power Amplifier – PA) Trong sơ đồ có 2 lựa chọn: Internal Audio PA (Option) – công suất đơn giản, tích hợp cơ bản. External Audio PA (Default) – công suất lớn hơn, dùng IC khuếch đại rời. ✔ Mạch lọc – bảo vệ – ghép loa Gồm: Tụ lọc chống nhiễu (capacitors) Điện trở cân bằng (resistors) Đường mass chung Đầu nối ra loa SPK1000 ⭐ 2. Phân Tích Khối Internal Audio PA (Option) Khối này nằm ở phần trên sơ đồ, đơn giản hơn so với mạch công suất ngoài. 2.1. Ngõ vào tín hiệu Tín hiệu từ CPU/Codec đi vào qua 2 điện trở: R3010 – 36Ω R3011 – 36Ω Hai điện trở này có nhiệm vụ: ✔ Giảm biên độ tín hiệu (Attenuation) Giúp bảo vệ ngõ vào, tránh tình trạng quá tải. ✔ Chống nhiễu chéo giữa 2 kênh Làm sạch tín hiệu trước khi khuếch đại. 2.2. Bộ lọc tín hiệu Sau điện trở là một loạt các cụm tụ điện (đánh số C200x…): Chức năng: Lọc nhiễu cao tần (High-frequency noise filtering) Ổn định tín hiệu AC Tách DC (DC Blocking) Đây là mạch RC cơ bản thường dùng trước các khối khuếch đại nhỏ. 2.3. Đường mass và mạch ổn định Có 1 nhánh được kéo xuống GND → tạo điểm tham chiếu âm. 2.4. Đầu ra loa Tín hiệu sau khi được lọc đi đến: 👉 SPK1000 (Loa chính) Internal Audio PA chỉ phù hợp với: Thiết bị không yêu cầu âm lượng lớn Chế độ tiết kiệm pin Thiết kế nhỏ gọn ⭐ 3. Phân Tích Khối External Audio PA (Default) Đây là mạch được sử dụng mặc định – phức tạp, công suất mạnh và đầy đủ chức năng hơn. 3.1. Ngõ vào âm thanh Hai tín hiệu L/R đi vào qua: R3143 – 36Ω R3142 – 36Ω Chức năng tương tự phần Internal: Giảm nhiễu Bảo vệ IC khuếch đại công suất Điều chỉnh trở kháng vào 3.2. Hệ thống tụ lọc – chặn DC Các tụ như: C3183 – 1µF C3181 – 1µF C3184 – 13nF C3186 – 22µF được bố trí theo từng nhánh audio. Chức năng: ✔ Loại bỏ tín hiệu DC Bảo vệ loa không bị lệch vị trí màng. ✔ Tạo dải tần phù hợp Các tụ giá trị lớn → tăng đáp ứng bass Tụ nhỏ → lọc nhiễu cao tần ✔ Chống sụt áp Đặc biệt tụ 22µF dùng để giữ ổn định điện áp khi loa phát to. ⭐ 3.3. IC Khuếch Đại Công Suất – Power Amplifier Trong sơ đồ ghi rõ: 👉 U3101 – DS_AMB13S/2CH_LV_OGAIN_RQ Đây là bộ khuếch đại âm thanh 2 kênh chuyên dụng cho thiết bị nhỏ. Các chân quan trọng: Chân Tên Chức năng A1 / A2 INP / INN Ngõ vào audio B3 AVDD Nguồn analog C4 VDD Nguồn chính B4 GND Mass B5 VCN Điều khiển bias A3 OUTP Ngõ ra loa (+) A4 OUTN Ngõ ra loa (–) Ý nghĩa: ✔ Khuếch đại tín hiệu nhỏ từ CPU IC này chịu trách nhiệm nâng biên độ âm thanh lên đủ lớn để đánh loa 0.5–1W. ✔ Ít méo tiếng Dùng kiến trúc Class-AB hoặc Class-D tùy phiên bản. ✔ Tích hợp bảo vệ: Quá dòng Quá nhiệt Chập tải Tự tắt khi không có tín hiệu (Power-Saving Mode) ⭐ 3.4. Đường ra loa IC PA nối với 2 dây ra loa: SPK1_P SPK1_N Dạng loa 2 dây thông thường. ⭐ 4. So Sánh Internal PA vs External PA Tiêu chí Internal PA External PA (Default) Công suất Thấp Cao (0.5–1W) Chất lượng âm Trung bình Tốt, ít méo Lọc nhiễu Ít linh kiện Nhiều tụ lọc Ứng dụng Đồng hồ nhỏ, giá rẻ Smartwatch 4G, video call Độ bền loa + ++ Do đó External PA được chọn mặc định trên đồng hồ 4G có loa ngoài to. ⭐ 5. Vai Trò Các Linh Kiện Quan Trọng Trong Mạch Điện trở (R): Giảm biên độ âm thanh Cân bằng trở kháng Giảm nhiễu xuyên âm giữa 2 kênh Tụ điện (C): Chặn DC Lọc nhiễu Tạo dải tần ổn định Chống sốc điện khi bật/tắt nguồn IC PA (U): Khuếch đại công suất Bảo vệ loa Cung cấp âm lượng đủ lớn ⭐ 6. Ưu Điểm Thiết Kế Loa Trong Đồng Hồ Thông Minh Kích thước nhỏ nhưng công suất cao nhờ dùng IC PA chuyên dụng Chống nhiễu tốt từ sóng RF, Wi-Fi, 4G Âm lượng lớn phù hợp trẻ nhỏ Ổn định nguồn khi hoạt động liên tục ⭐ 7. Lỗi Thường Gặp Trong Mạch Loa Đồng Hồ Smartwatch Hiện tượng Nguyên nhân khả năng Không có tiếng IC PA chết, đứt dây loa Tiếng nhỏ Hỏng tụ lọc 13nF / 1µF hoặc R sai trị số Loa rè Tụ 22µF khô hoặc loa bị nước Mất 1 kênh Hỏng INP/INN hoặc cầu loa Loa kêu rè khi gọi Nguồn VDD sụt áp, cần kiểm tra pin ⭐ 8. Kết Luận Sơ đồ loa của đồng hồ thông minh trong hình cho thấy một thiết kế âm thanh đầy đủ và hiện đại: Có lựa chọn Internal PA (đơn giản) và External PA (mặc định – mạnh mẽ hơn) Hệ thống tụ lọc dày đặc → giảm nhiễu tốt IC khuếch đại chuyên dụng → âm lượng lớn, chất lượng cao Mạch bảo vệ đầy đủ → loa bền, ổn định lâu dài

PHÂN TÍCH CHUYÊN SÂU SƠ ĐỒ MẠCH CẢM ỨNG ĐỒNG HỒ THÔNG MINH WONLEX Cảm ứng là một trong những bộ phận quan trọng nhất của đồng hồ thông minh Wonlex. Nó quyết định toàn bộ trải nghiệm người dùng: vuốt menu, mở ứng dụng, chạm để trả lời cuộc gọi, điều khiển các chức năng theo thao tác trên màn hình. Để hiểu và sửa chữa chính xác lỗi cảm ứng, việc nắm vững sơ đồ mạch cảm ứng (Touch Panel Circuit) là yếu tố bắt buộc đối với kỹ thuật viên điện tử. Trong bài viết chuyên sâu này, chúng ta sẽ cùng phân tích chi tiết sơ đồ mạch cảm ứng của đồng hồ Wonlex dựa trên hình sơ đồ thực tế . 🔎 1. Giới thiệu tổng quan về mạch cảm ứng trên đồng hồ thông minh Wonlex Màn hình cảm ứng trên đồng hồ Wonlex thuộc loại cảm ứng điện dung (Capacitive Touch). Cấu tạo gồm: Tấm kính cảm ứng (Touch Panel) với các đường TX – RX dạng lưới IC điều khiển cảm ứng (Touch Controller IC) thường là BL6130Y / CST016 hoặc IC COF Mạch lọc nhiễu RC (Resistor – Capacitor) Đường truyền tín hiệu đến CPU Khối nguồn cấp VDD, VBUS, AVDD Toàn bộ hệ thống này hoạt động phối hợp để tạo thành một bộ xử lý cảm ứng mượt mà, chính xác. Sơ đồ bạn gửi thể hiện một thiết kế tiêu chuẩn, được sử dụng ở hầu hết các mẫu đồng hồ Wonlex đời mới như: KT24S, KT25, KT26, KT27, KT31, KT34, KT36, KT37… --- 🧩 2. Phân tích từng khối trong sơ đồ cảm ứng của Wonlex 🔹 2.1. Khối đầu vào – Test Points (TP1 – TP5) Trên sơ đồ có 5 điểm test (TP1 → TP5). Đây là nơi kỹ thuật viên đo các tín hiệu quan trọng để: Kiểm tra có tín hiệu cảm ứng hay không Xác định IC cảm ứng có giao tiếp với CPU hay không Đo nguồn cấp cho IC Theo dõi mức nhiễu đường truyền Thông thường: Test Point Tín hiệu TP1 SDA – đường dữ liệu I2C TP2 SCL – đường xung I2C TP3 INT – ngắt báo CPU TP4 RST – reset IC TP5 VDD – nguồn cấp Các điểm này cũng giúp xác định lỗi khi đồng hồ bị vào nước hoặc rơi mạnh gây đứt đường FPC. --- 🔹 2.2. Hệ thống điện trở 10Ω – 510Ω Trên sơ đồ có nhiều điện trở đặt nối tiếp trước khi vào IC cảm ứng. Vai trò: 1. Giảm nhiễu tần số cao từ CPU, module 4G, Wi-Fi. 2. Giới hạn dòng tránh IC cảm ứng bị xung đột mức logic. 3. Bảo vệ IC khỏi sốc điện khi cắm nguồn hoặc sạc. Loại điện trở 10Ω (10R) đặc biệt phổ biến vì: Vừa đủ giảm nhiễu Không làm chậm tín hiệu I2C quá nhiều Dễ kiểm tra – thay thế Điện trở 510Ω thường đặt ở chân INT hoặc chân RX nhằm: Điều chỉnh độ nhạy của tín hiệu cảm ứng Hỗ trợ chống nhiễu chéo (cross-noise) --- 🔹 2.3. Các tụ điện 1nF – 4.7nF Tụ điện làm nhiệm vụ tạo bộ lọc RC cùng điện trở đi kèm. Chức năng: Làm mượt tín hiệu Hấp thụ xung nhiễu Giảm lỗi “tự nhảy cảm ứng” Ổn định đường TX/RX giữa kính cảm ứng và IC Trong môi trường nhiễu cao như đồng hồ (đặc biệt là loại có 4G), tụ điện đóng vai trò cực kỳ quan trọng. --- 🔹 2.4. Khối IC điều khiển cảm ứng IC trong sơ đồ là dạng 24 pin, thường gặp: BL6130Y CST016 IC COF (gắn liền trên FPC) Bảng trong sơ đồ cho thấy mỗi loại IC sẽ có cấu hình linh kiện đi kèm khác nhau (điện trở – tụ). 💡 Chức năng của IC cảm ứng Tạo xung TX gửi ra bề mặt cảm ứng Nhận tín hiệu RX để xác định vị trí chạm Giao tiếp với CPU qua I2C Khởi tạo ngắt (INT) Tự hiệu chỉnh độ nhạy Chống nhiễu từ RF (rất quan trọng với đồng hồ 4G) 💡 Các chân quan trọng của IC Chân Vai trò SDA – SCL Giao tiếp I2C RST Reset IC khi treo INT Gửi thông điệp cảm ứng về CPU AVDD, VDDIO Nguồn 2.8V / 3.0V GND Mass TX1 → TX8 Phát tín hiệu RX1 → RX8 Thu tín hiệu Những chân TX/RX sẽ nối với tấm cảm ứng thông qua cáp FPC. --- 🔹 2.5. Khối cảm biến TX/RX của tấm cảm ứng Ở cạnh phải sơ đồ có 8 đường TX và 8 đường RX. Đây chính là trái tim của cảm ứng điện dung. TX (Transmit): gửi sóng điện tần số cao ra bề mặt kính. RX (Receive): nhận lại độ thay đổi điện dung khi người dùng chạm. Khi ngón tay tiếp xúc kính, trường điện dung thay đổi → IC cảm ứng xử lý → CPU xử lý → giao diện phản hồi. Vì sao đồng hồ hay bị loạn cảm ứng? Do kích thước nhỏ → mật độ TX/RX dày → dễ nhiễu → IC phải dùng nhiều linh kiện lọc. --- ⚡ 3. Nguyên lý hoạt động của mạch cảm ứng trên đồng hồ Wonlex Quy trình hoạt động: 1. CPU cấp nguồn 2.8–3.3V cho IC cảm ứng. 2. CPU gửi lệnh khởi tạo qua I2C (SDA/SCL). 3. IC cảm ứng tạo sóng từ TX → đưa ra lưới cảm ứng trên kính. 4. Khi người dùng chạm vào bề mặt kính: Điện dung tại điểm đó thay đổi. RX nhận mức thay đổi. 5. IC xử lý bằng thuật toán nội bộ: Tính tọa độ X/Y Khử nhiễu Bù trừ môi trường (nhiệt độ, hơi nước) 6. IC gửi tín hiệu INT → báo CPU có dữ liệu mới. 7. CPU đọc tọa độ qua I2C và hiển thị hành động tương ứng: Quẹt trang Chạm icon Trở về Home Mở ứng dụng --- 🛠️ 4. Các lỗi cảm ứng thường gặp trên đồng hồ Wonlex và nguyên nhân trong sơ đồ ❌ 1. Màn hình không nhận cảm ứng Nguyên nhân có thể: Mất nguồn AVDD / VDDIO Đứt đường SDA / SCL Chết IC cảm ứng Đứt cáp cảm ứng Kiểm tra đầu tiên: đo điện áp tại TP5. --- ❌ 2. Loạn cảm ứng – tự chạy, tự nhảy Nguyên nhân: IC cảm ứng nhiễu bởi sóng 4G Tụ 4.7nF bị giảm trị số Đứt điện trở 10Ω tại đường RX Kính cảm ứng bị hở mass Đây là lỗi phổ biến nhất trong các mẫu KT24S, KT25, KT26. --- ❌ 3. Chỉ nhận 1/2 màn hình Do: Đứt một hoặc nhiều đường TX/RX Mất tín hiệu đồng bộ từ IC --- ❌ 4. Chậm cảm ứng – phải nhấn mạnh Có thể: IC cảm ứng lỗi Nhiễu cao Tụ lọc mất tác dụng --- 🔧 5. Quy trình sửa chữa chuyên nghiệp cho kỹ thuật viên Bước 1: Kiểm tra phần mềm Hard reset / flash lại firmware để loại trừ lỗi OS. Bước 2: Đo nguồn cấp IC AVDD: 2.8–3.3V VDDIO: 1.8–2.8V Nếu mất nguồn → kiểm tra PMIC (khối nguồn). Bước 3: Đo tín hiệu I2C Dùng oscilloscope để kiểm tra dạng sóng SCL/SDA. Bước 4: Kiểm tra điện trở 10Ω, 510Ω Điện trở đứt hoặc lên cao → thay ngay. Bước 5: Kiểm tra tụ lọc 1nF – 4.7nF Dùng đồng hồ LCR nếu có. Bước 6: Kiểm tra cáp FPC Thường đứt sau khi rơi, đè, hoặc dính nước. Bước 7: Thay IC cảm ứng Nếu tất cả đều ổn nhưng không hoạt động → thay IC. --- 📌 6. Vì sao IC cảm ứng của đồng hồ rất dễ lỗi? Do thiết kế nhỏ gọn, mật độ linh kiện cao, lại hoạt động gần: Khối CPU Khối RF 4G Khối Wi-Fi Cuộn dây rung Pin Loa Môi trường nhiễu cực mạnh → cảm ứng cần nhiều tầng lọc. Đặc biệt: đồng hồ 4G bị loạn cảm ứng nhiều hơn đồng hồ 2G/3G. --- 📘 7. Cách tránh lỗi khi thay màn hình cảm ứng Wonlex Không kéo – bẻ mạnh cáp FPC Không dùng keo dẫn nhiệt gần IC cảm ứng Không test khi pin yếu dưới 3.6V Luôn dùng pin chuẩn để test ổn định Tránh tác động lực lên viền kính --- 🧰 8. Công cụ cần có để sửa mạch cảm ứng đồng hồ Wonlex Kính hiển vi 40× Máy khò 858D hoặc Quick 861DW Đồng hồ vạn năng True RMS Máy cấp nguồn Nhíp chống tĩnh điện Khò nhiệt trung bình: 280–320°C --- 📊 9. Bảng thông số mạch cảm ứng (rút ra từ sơ đồ) Loại IC Điện trở Tụ lọc Ghi chú BL6130Y 10Ω 4.7nF Phổ biến nhất CST016 0Ω – NC 1nF Nhạy cao COF 510Ω 4.7nF Tích hợp trên FPC --- 🏁 10. Kết luận – Tầm quan trọng của việc hiểu sơ đồ mạch cảm ứng Việc nắm rõ sơ đồ mạch cảm ứng giúp kỹ thuật viên: Sửa đúng bệnh Rút ngắn thời gian kiểm tra Giảm tỷ lệ thay linh kiện sai Hiểu nguyên nhân gốc của lỗi loạn cảm ứng Tăng độ chuyên nghiệp khi tư vấn cho khách hàng Đối với một kỹ thuật viên chuyên sửa đồng hồ Wonlex, việc phân tích đúng sơ đồ là chìa khóa nâng cao tay nghề.

PHÂN TÍCH CHI TIẾT SƠ ĐỒ MẠCH HIỂN THỊ 1.42” LCM (SPI) TRONG ĐỒNG HỒ THÔNG MINH – BẢN CHUYÊN SÂU Màn hình LCM (Liquid Crystal Module) là một trong những khối quan trọng nhất trong mọi thiết bị đeo thông minh như đồng hồ trẻ em Wonlex, HKT, MyAlo… Sơ đồ cung cấp là sơ đồ mạch của LCM SPI 1.42 inch, dạng phổ biến trong các mẫu đồng hồ trẻ em đời 2022–2025. Bài viết này phân tích toàn bộ cấu trúc, nguyên lý truyền dữ liệu, quản lý nguồn, kích LED và cơ chế reset của LCM theo phong cách kỹ thuật chuyên sâu, nhằm giúp thợ sửa chữa hiểu đúng bản chất mạch và xử lý các lỗi hiển thị phức tạp. I. TỔNG QUAN VỀ KIẾN TRÚC LCM 1.42” SPI Màn hình 1.42" của đồng hồ smart chủ yếu dùng: Bus giao tiếp SPI tốc độ cao Driver tích hợp trong module (On-cell driver) Nguồn cấp nhiều rail: VBAT → 2.8V → 1.85V Backlight LED tách riêng Sơ đồ cho thấy module kết nối với mainboard qua đầu nối BTB-XT-8810-24S-02, gồm: Tín hiệu điều khiển SPI Tín hiệu reset RST Tín hiệu power-on (LCM_PWREN hoặc tương đương) Đường LED backlight (LCM_LED+) Đây là kiến trúc chuẩn của các dòng LCM tích hợp IC driver ST7789, RM69330, FCX3260… II. PHÂN TÍCH CHI TIẾT SƠ ĐỒ NGUỒN CẤP CHO LCM LCM trong sơ đồ nhận ba nhóm nguồn chính: 1. VBAT → LED Backlight VBAT (thường 3.7–4.2V) không cấp trực tiếp vào IC driver mà chỉ dùng cho: Driver LED Mạch boost LED nếu có (trong sơ đồ này không có boost → dùng LED trực tiếp) LED backlight trong sơ đồ chạy với dòng tối đa 83.1 mA, đây là con số phù hợp với màn IPS 1.42”. Dòng này đi qua: Cuộn cảm lọc MOSFET hoặc transistor điều khiển (không xuất hiện đầy đủ trong phần hình gửi) Điện trở cảm dòng (R_sense) Từ sơ đồ có thể thấy: LCM_LED+ được lấy từ VBAT thông qua mạch lọc RC, bảo đảm xung dòng LED không gây nhiễu lên toàn hệ thống. 2. Nguồn VDD2V8 (2.8V) Đây là rail analog + digital I/O của IC LCM: Cấp cho chân logic SPI Cấp cho chân reset RST Cấp cho bus điều lệnh command Một phần cấp cho mạch gamma và timing controller (TCON) Nếu VDD2V8 sụt, bạn sẽ gặp các lỗi: Màn hình trắng hoàn toàn (white screen) Chỉ hiển thị đèn nền nhưng không lên hình Hiển thị sai màu hoặc loang màu Khi reset → máy treo hoặc không khởi tạo RAM của màn hình Trong sơ đồ, VDD2V8 có tụ lọc: C111 và C113 – dùng để ổn định rail Giá trị thường 4.7µF – 10µF Nếu thợ vô tình làm mất tụ → LCM nhiễu xung → nháy màn. 3. Nguồn VDD1V85 (1.85V) Đây là rail CORE của IC driver LCM. Đây là nguồn quan trọng nhất bởi vì: IC điều khiển LCM chạy lõi ở mức 1.8–1.85V Bộ điều xung TCON, SRAM hiển thị, buffer dòng, DAC màu… đều hoạt động trên rail này Nếu sụt dưới 1.75V, IC sẽ reset ngầm (silent reset) Đặc điểm khi VDD1V85 lỗi: Màn hình chỉ sáng nền, không hiển thị Chỉ lên một sọc trắng Lúc lên lúc không Máy chạy bình thường nhưng không có hình Sơ đồ cho thấy LDO hoặc PMIC trên main cấp nguồn này và đi vào LCM qua tụ: C114 – tụ lọc quan trọng Tụ này giúp chống sụt áp trong chu kỳ load cao khi SPI gửi burst. III. CẤU TRÚC CHÂN TÍN HIỆU ĐIỀU KHIỂN (SPI BUS) Mạch sử dụng SPI 4-wire truyền thống: 1. LCM_SPI_CLK Clock SPI Xung từ CPU → LCM Tần số thường 10–62 MHz tùy driver Nếu CLK lỗi: Màn hình lên trắng Hoặc không nhận lệnh init → đen màn 2. LCM_SPI_CS (Chip Select) Kéo LOW → LCM nhận lệnh Kéo HIGH → LCM bỏ qua giao tiếp Nếu CS treo mức 1: LCM không bao giờ nhận lệnh → màn trắng Nếu CS chập: CPU treo → ngốn dòng → nóng IC 3. LCM_SPI_SDA / SDI (Data) Gửi dữ liệu pixel + lệnh init Nếu nhiễu → loang màu / sọc đứng ngẫu nhiên 4. LCM_SPI_RS (Register Select) HIGH → gửi dữ liệu LOW → gửi lệnh điều khiển Vai trò rất quan trọng vì: Khi init, driver cần chuỗi lệnh dài 300–500 byte Chỉ cần RS lỗi → init sai → trắng màn IV. TÍN HIỆU RST – CHÌA KHÓA GIẢI QUYẾT LỖI “LÚC LÊN LÚC KHÔNG” Chân LCM_RSTN kéo xuống GND trước 10–20ms → rồi kéo lên VDD2V8 để khởi tạo IC. Đây là: Reset phần cứng Tạo trạng thái known-state cho SRAM trong LCM Đồng bộ DAC gamma Nếu đường RST đứt: Màn khi lên khi không Lúc trắng lúc đen Khởi tạo driver không hoàn tất Nếu trên đồng hồ rơi nước → oxi hóa RST → thường gây màn hình chỉ sáng nền nhưng không có hình. V. PHÂN TÍCH MẠCH LED BACKLIGHT LED thường gồm 2–4 LED mắc song song hoặc nối tiếp tùy loại. Sơ đồ cho thấy: LED nhận VBAT qua mạch lọc Dòng tối đa: 83.1 mA Điều khiển bởi CPU qua PWM (không thể hiện hết trên sơ đồ cắt) Lỗi thường gặp: 1. LED sáng nhưng không có hình → Lỗi SPI hoặc nguồn VDD1V85/VDD2V8. 2. LED không sáng nhưng có hình mờ → Đứt LED dây chuyền → Đứt transistor boost LED → Oxy hóa chân LED trên BTB 3. LED sáng mờ dần → Điện áp VBAT thấp hoặc tụ lọc đường LED chai VI. CÁC ĐIỂM HAY HƯ TRONG THỰC TẾ SỬA CHỮA Dựa trên kinh nghiệm sửa đồng hồ trẻ em (Wonlex, Abardeen, MyAlo), các vị trí sau thường gặp lỗi: 1. Đường VDD2V8 đứt tại đầu nối BTB Biểu hiện: Màn trắng Nháy sáng 1 giây rồi tắt Màn sọc xéo 2. Đường VDD1V85 sụt áp Nguyên nhân: LDO quá nhiệt Nguồn 1.8V bị kéo xuống do IC LCM lỗi Thợ cần: Đo dòng standby của LCM Nếu dao động bất thường → driver LCM nội bộ chết 3. Đường CLK hoặc CS bị chạm Khi màn hình bị rơi nước → hai đường này hay bị oxy hóa. Lỗi: Màn không lên hình Hoặc CPU tự khởi động lại 4. Tụ lọc C111 – C113 – C114 bong Do: Thay màn hàn nóng quá Cạy BTB mạnh gây gãy tụ ceramic Triệu chứng: Màn hình giật xung Sọc đứng Lúc có hình lúc không VII. QUY TRÌNH KIỂM TRA MẠCH LCM CHUẨN CHUYÊN GIA 1. Đo VBAT tại chân LED+ Phải = 3.7–4.2V. 2. Đo VDD2V8 Phải = 2.75–2.85V. Sai → lỗi LDO hoặc đứt đường. 3. Đo VDD1V85 Phải = 1.8–1.9V. 4. Đo trở kháng đường SPI (CLK – CS – SDA – RS) Trở kháng bình thường từ 1–10 kΩ so với GND. Nếu thấp <100 Ω → có chạm. 5. Đo xung CLK bằng oscilloscope Tần số 10–60 MHz. Nếu không có xung → CPU không phát lệnh → lỗi firmware hoặc CPU. 6. Kích reset thủ công tại RSTN Thử kéo xuống rồi kéo lên → màn có lên hay không. VIII. LỖI MÀN HÌNH PHỔ BIẾN VÀ NGUYÊN NHÂN LIÊN QUAN TỚI SƠ ĐỒ 1. Màn sáng nền nhưng trắng Mất SPI Mất VDD2V8 Lỗi RSTN Chết IC driver trong LCM 2. Màn tối đen hoàn toàn LED không sáng → đứt LED Muối oxy hóa chân LED+ Mất VBAT tại LED 3. Màn sọc đứng Mất xung CLK Tụ lọc C113/C114 lỗi LCM SPI bị nhiễu 4. Màn loang màu Mất ổn định VDD1V85 Gãy tụ lọc nguồn 5. Lúc lên lúc không RST chập chờn Lỗi tiếp xúc BTB IX. KẾT LUẬN – TẦM QUAN TRỌNG CỦA SƠ ĐỒ TRONG SỬA CHỮA ĐỒNG HỒ SMART Việc hiểu đúng sơ đồ mạch LCM 1.42" SPI giúp thợ sửa: Khoanh vùng lỗi nhanh Tránh thay màn oan Sửa được những lỗi mà thợ khác chịu Gia tăng uy tín và khả năng xử lý các model mới Trong các dòng Wonlex KT17 – KT18 – KT24S – KT27 – KT31 – KT36… kiến trúc LCM gần như giống nhau 90%, nên bài phân tích này áp dụng chung cho toàn bộ.